Yatırımcı, Teşvik Belgelerinde Hazine’nin verdiği Faiz Desteğini Kullanamıyor!
Mustafa ŞAHİN
21.12.2011
Yürürlükte olan 2009/15199 sayılı "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında
Karar"a göre Ar-Ge ve çevre yatırımları ile 3. ve 4. bölgede yer alan
bölgesel destekli yatırımlara faiz desteği var. Bu destekten faydalanmak
için yatırımcının “faiz desteği” ni de içeren Yatırım Tesvik belgesi almış
olması gerekiyor. Durum böyle olmakla birlikte yetkili bankaların mesafeli
durması nedeniyle yatırımcı bu avantajını kullanamıyor.
Faiz Desteği Uygulaması Neye Dayanıyor;
Sözkonusu destek ile ilgili uygulama esasları, 26.07.2009 tarih ve 27302
sayılı Resmi Gazete'de 2009/1 sayılı Tebliğde yayımlandı. Yatırımcı, hazine
ile faiz desteği konusunda protokol imzalamış olan bir çok banka ve finans
kurumundan sadece birini seçerek bu destekten faydalanabilecek. Faiz
desteğinden yararlanmak isteyen yatırımcılar yatırım süresi içerisinde tesvik
belgesi kapsamında gerçekleştirilecek harcamalar için kredi kullanmak
amacıyla Bankaya müracaat ederler Banka/finans kurumu (anlaşmalı
bankalar için Tıklayınız) işletme ile normal prosedürler içinde kredi sözleş-
mesi yapacaktır. Ancak kredi veren kurum bu kredi için yatırımcıdan tahsil
edeciği faizin/ kar payının bir kısmını yatırımcı yerine hazineden karşılayacaktır.
Uygulamada Zorluk Ne?.
Yatırımcı, Kredi faiz Desteğini de içeren teşvik belgesini almıştır. Belge
kapsamı makine teçhizat alımı için yatırım kredisi kullanması gerekmek-
tedir. Faiz desteğini uygulayacak banka/finans kurumuna müracaatını
yapıyor. Kendisine “böyle bir uygulamadan haberimiz yok/ genel müdürlük
ile görüselim/ ticari kredi kullanın” vb cevaplar veriliyor. Faiz desteği için
karar ve anlaşmalar mevcut ancak hayata geçirilmesinde türlü gecikme
ve sebeplerin ortaya çıkması, yatırımcının sevkini kırıyor.
Yatırımcının Yararlanabileceği Faiz Desteği Tutarları Nedir.
Faiz desteğinden yararlanmak için:
a) Bölgesel destekli yatırımlardan III. ve IV bölgelerde yer almaları,
b) Bölge ayrımı olmaksızın Ar-Ge ve Çevre yatırımları kapsamında olmaları
gerekmektedir.
Bu yatırımlara ilişkin olarak verilebilecek faiz desteği en az bir yıl vadeli
banka kredilerinin tesvik belgesinde kayıtlı sabit yatırım tutarının %70'ine
kadar olan kısmı için ödenecek faiz ya da kâr payı üzerinden hesaplana-
caktır. Verilecek destek bu kısma isabet eden faiz ya da kâr paylarının;
1- III. bölgede yapılacak yatırımlar için TL kredilerde 3 puan; döviz
ya da dövize endeksli kredilerde 1 puan,
2- IV. Bölgede yapılacak yatırımlarda TL kredilerde 5 puanı; döviz ya da
dövize endeksli kredilerde 2 puan.
3-Ar-Ge ya da "Çevre" yatırımları (“Doğrudan ticari mal üretimine yönelik
olmayan, mevcut ya da gerçekleştirilecek tesisin katı, sıvı veya gaz gibi atıkları-
nın temizlenmesi veya yok edilmesine yönelik yatırımlar")nda ise TL kredilerde
5 puanı, döviz ya da dövize endeksli kredilerde ise 2 puandır. Bu kredilere
faiz desteği azami 5 yıl süre ile bütçeden karsılanması seklinde uygulana-
caktır
Faiz destekleri, tesvik belgeli yatırım için bankalardan kullanılan kredilerden
başka finansal kiralama yoluyla yapılan yatırımlarda da belirlenen oran
ve tutarlarda uygulanır. Faiz desteği tutarı:
1-Proje bazında Ar-Ge ve Çevre yatırımlarında 300.000 TL
2-III. ve IV. Bölge yatırımlarında ise 500.000 TL'yi geçemez.
Faiz desteği;
a) Diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca kullandırılan veya kamu kaynak-
larından sübvanse edilen krediler,
b) Kullanılmış makine ve teçhizat,
c) Teşvik belgesinde kayıtlı yatırıma başlama tarihinden önce gerçekleş-
tirilen yatırım harcamaları,
ç) Yatırım süresi bitmiş teşvik belgesi kapsamında ilk kez yapılacak talepler,
d) 2006/10921 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar uyarınca
düzenlenen tesvik
belgeleri kapsamına 20/8/2009 tarihinden sonra ilave edilen yatırım harcamaları,
için uygulanmaz
Protokol imzalanmadan önce Karar ve 2006/10921 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları
Hakkında Karar uyarınca düzenlenen tesvik belgeleri kapsamında kullandırılan kredilere,
Bankalarca Müsteşarlıktan talep tarihinden sonraki dönem için tesvik belgesinin
düzenlenmesine mesnet teşkil eden Kararda belirtilen süre ve azami destek miktarını
asmamak şartıyla faiz desteği uygulanabilir
Tesvik belgesi kapsamı yatırımın bir başka yatırımcıya devir olması/hazine uygun
bulunması halinde; kredi veren kurumca uygun görülürse aynı şartlarda bakiye kredi için
belirlenecek itfa planına göre faiz desteğine devam olunur.
Faiz Desteği Talebi ve kullanılması;
Bankaca proje bazında değerlendirme yapılarak uygun görülen yatırımlar için kullandırılan
kredilere ilişkin Ek 4-A veya 4-B’de belirtilen şekilde hesaplanan faiz desteği talepleri Ek
2’de yer alan “Faiz Desteği Talep Çizelgesi” ile yatırımcı adına Banka Genel
Müdürlüğünce Müsteşarlığa yapılacak müracaatlar; yabancı sermayeli yatırımlar için
Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü’ne, diğer yatırımlar için Tesvik ve Uygulama Genel
Müdürlüğü’ne iletilir.
Banka, kendi uygulamaları ve düzenlemeleri doğrultusunda yatırım seviyesine/hakedişe
göre krediyi bir defada veya dilimler halinde kullandırabilir. Kredi kullandırılmasına ilişkin
belgelerin saklanması, gerekli durumlarda ilgili kamu kurum ve kuruluslarına ibraz
edilmesi sorumluluğu Bankacılık Kanunu kapsamında Bankaya aittir.
Faiz Desteğinin önceki (2006/10199 ) karardaki durumu:
Faiz desteği unsurunu içeren yatırım teşvik belgesini almış olan yatırımcı, destekten
yararlanabilmek için Hazine Müşteşarlığı ile protokol imzalamış bulunan banka ya da
finansal kiralama şirketlerine başvuracaktır. Banka ya da finansal kurum tarafından kredi
talebi uygun bulunursa faiz desteği başvurusu, yatırımcı adına banka ya da finansal
kiralama şirketi tarafından Hazine Müsteşarlığı'na yapılır.
Faiz desteği uygulaması hakkı bir önceki kararda (2006/10199 )
-kalkınmada öncelikli yörelerde yapılan yatırımlar ve (Azami destek 1.000.000 TL)
-KOBİ yatırımlarına tanınmış idi. ( Azami destek 200.000 TL)
-Finansal kiralama yolu ile yapılan yatırımlarda faiz desteği verilmemiştir.
-Faiz desteği süresi 4 yıl idi.
-TL kredilerde 5 puan, döviz kredilerinde 2 puan gibi tek bir oran uygulaması var idi.
-Bütün bölgelerdeki KOBİ’lere uygulanmıştır.
2006/10921 sayılı "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar"a göre de “Faiz
Desteği” mevcut olmakla birlikte, yatırımcılara uygulamada pek fayda sağlamadığı
kanaatindeyiz.
Mevcut kararda da bölgesel destekli yatırım tesvik belgelerinde de mevcut olan bu hakkı,
yatırımcı değişik nedenler ile bu avantajını değerlendirememektedir. Tesvik destekler ile
ilgili yeni düzenlemelerin yapıldığını Ekonomi bakanımız sayın Zafer Çağlayan
açıklamıştır.
Öyle umuyoruz ki “Faiz Desteği” konusuna da biraz daha islerlik kazandırılır.

















